Onlayn firibgarlikning eng keng tarqalgan turlari va ulardan himoyalanish

11-avgust, 2026 · 2 daqiqa o'qish

Onlayn e'lon platformalari qulaylik bilan bir qatorda, firibgarlarning ham diqqatini tortadi. Qaysi usullar eng keng tarqalganini bilish — ulardan himoyalanishning birinchi qadami.

1. Soxta to'lov havolasi

Firibgar "band qilish uchun shu havola orqali oldindan to'lov qiling" deb, aslida bank kartasi ma'lumotlarini o'g'irlaydigan soxta sahifaga havola yuboradi. Hech qachon notanish havola orqali karta ma'lumotlarini kiritmang.

2. Soxta kuryer/yetkazib beruvchi

"Men hozir shahardan tashqaridaman, mahsulotni kuryer orqali yuboraman, avval yetkazib berish haqini to'lang" — bu klassik firibgarlik sxemasi. Haqiqiy sotuvchi har doim shaxsan uchrashishga rozi bo'ladi.

3. Haddan tashqari past narx

Bozor narxidan sezilarli darajada past narxdagi e'lon — diqqatni jalb qilish uchun qo'yilgan yem bo'lishi mumkin. Bunday e'lonlarga alohida ehtiyot bilan yondashing va narxni boshqa o'xshash e'lonlar bilan solishtiring.

4. Soxta "Tasdiqlangan" da'vosi

Ba'zi firibgarlar o'zlarini sun'iy ravishda "ishonchli sotuvchi" sifatida ko'rsatishga harakat qiladi. Faqat platformaning o'zi bergan rasmiy "Tasdiqlangan" rozetiga ishoning — bu yashil rangda, profilning o'zida ko'rinadi.

5. Shoshiltirish taktikasi

"Bugun sotib olmasangiz, ertaga boshqasi oladi" kabi bosim — real xaridorlarda ham, firibgarlarda ham uchraydi, ammo firibgarlar buni ko'proq qo'llaydi. Shoshilinch qaror qabul qilishga hech qachon majburlanmang.

6. Uchinchi shaxs orqali to'lov so'rash

Sotuvchi o'rniga "hamkasbim", "vositachim" degan uchinchi shaxs pul so'rasa — bu deyarli har doim shubhali holat. To'lov faqat mahsulotni bevosita sotuvchidan olganingizdan keyin amalga oshirilishi kerak.

7. Shubhali e'lonni darhol xabar qiling

Yuqoridagi belgilardan birortasini uchratsangiz, e'lon sahifasidagi "Shikoyat qilish" tugmasidan foydalaning — bu boshqa foydalanuvchilarni ham himoya qilishga yordam beradi.

Xavfsizlik bo'yicha to'liqroq maslahatlar uchun "elon-uz.com'da xavfsiz oldi-sotdi qoidalari" maqolasini o'qing.